O ile automatyzacja proces\u00f3w nie jest ju\u017c zjawiskiem nowym, tak w po\u0142\u0105czeniu z przymiotnikiem \u201ezrobotyzowana\u201d wci\u0105\u017c intryguje i prowadzi do wielu pyta\u0144. W dzisiejszym odcinku \u201eDla Niewtajemniczonych\u201d, ekspert Promity, Karol Pik, przybli\u017cy problematyk\u0119 zrobotyzowanej automatyzacji proces\u00f3w (ang. Robotic Process Automation \u2013 RPA). Rzecz b\u0119dzie o softwarowych robotach i wirtualnych pracownikach, a tak\u017ce o narz\u0119dziach i zastosowaniach system\u00f3w klasy RPA.<\/strong><\/p>\n Do poj\u0119cia i zjawiska automatyzacji proces\u00f3w ludzie zd\u0105\u017cyli ju\u017c przywykn\u0105\u0107, ale ten przymiotnik \u201ezrobotyzowana\u201d u niekt\u00f3rych wci\u0105\u017c wywo\u0142uje dreszczyk. Czym w\u0142a\u015bciwie jest zrobotyzowana automatyzacja proces\u00f3w?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Zaproponowa\u0142bym nast\u0119puj\u0105c\u0105 definicj\u0119: \u201eRPA to technologia umo\u017cliwiaj\u0105ca automatyzowanie powtarzalnych i rutynowych proces\u00f3w i czynno\u015bci przez robota wykonuj\u0105cego prac\u0119 cz\u0142owieka w aplikacjach\u201d.<\/em><\/p>\n Ta definicja cz\u0119\u015bciowo zawiera odpowied\u017a na kolejne pytanie, a mianowicie o kluczow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy stosowanymi od lat programami automatyzuj\u0105cymi procesy, takimi jak np. systemami klasy ERP, a technologi\u0105 RPA.<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Systemy klasy ERP mia\u0142y i maj\u0105 za zadanie automatyzowa\u0107 procesy przedsi\u0119biorstwa: du\u017ce, z\u0142o\u017cone, dotycz\u0105ce ca\u0142ej firmy, przekrojowe. S\u0105 to np. procesy zakupowe, produkcyjne, zarz\u0105dcze. RPA bierze natomiast na celownik takie pojedyncze oczka w \u0142a\u0144cuchu proces\u00f3w. I nie chodzi ju\u017c o ich zautomatyzowanie, a o robotyzacj\u0119, czyli zast\u0105pienie pracy wykonywanej przez cz\u0142owieka prac\u0105 \u00a0robota<\/em>.<\/p>\n Czy mo\u017cemy to zilustrowa\u0107 na jakim\u015b prostym przyk\u0142adzie?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Doskona\u0142\u0105 analogi\u0105 jest automatyzacja, czy uporz\u0105dkowanie procesu produkcji samochodu poprzez wprowadzenie dawno, dawno temu linii produkcyjnej w zak\u0142adach Forda. To jest w\u0142a\u015bnie automatyzacja procesu. Jego robotyzacja polega natomiast na zast\u0105pieniu cz\u0142owieka, w tym akurat przypadku: maszyn\u0105, np. poprzez wprowadzenie robot\u00f3w spawalniczych, sk\u0142adaj\u0105cych karoserie.<\/em><\/p>\n Czym jest robot softwarowy? Wielu osobom robotyzacja proces\u00f3w biznesowych mo\u017ce przywodzi\u0107 na my\u015bl humanoidaln\u0105 cyber-istot\u0119 siedz\u0105c\u0105 biurko obok\u2026<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Nazwa RPA nie do ko\u0144ca oddaje to, co oddawa\u0107 powinna. Z pewno\u015bci\u0105 ma na to wp\u0142yw j\u0119zyk angielski, kt\u00f3ry nie zawsze w prostym t\u0142umaczeniu oddaje to, co autor mia\u0142 na my\u015bli. Robot softwarowy to po prostu oprogramowanie, kt\u00f3re wykonuje prac\u0119 za cz\u0142owieka, a nie dla cz\u0142owieka. Por\u00f3wnuj\u0105c to, przyk\u0142adowo, do edytora tekst\u00f3w: edytor tekst\u00f3w daje u\u017cytkownikowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 tworzenia dokument\u00f3w tekstowych, natomiast robot pisa\u0142by ten tekst za nas.<\/em><\/p>\n Po co firmom RPA?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Zakres korzy\u015bci jest olbrzymi. Dzia\u0142a tu tak\u017ce do\u015b\u0107 rzadko wyst\u0119puj\u0105cy w biznesie mechanizm jednoczesnej redukcji koszt\u00f3w i wzrostu efektywno\u015bci. RPA daje skuteczno\u015b\u0107, dok\u0142adno\u015b\u0107 i powtarzalno\u015b\u0107 prac, kt\u00f3re dla pracownik\u00f3w mog\u0105 by\u0107 nu\u017c\u0105ce, rutynowe, a przez to obarczone ryzykiem prostych b\u0142\u0119d\u00f3w.<\/em><\/p>\n Jakie stanowiska i procesy s\u0105 obecnie najcz\u0119\u015bciej automatyzowane? Kiedy RPA ma sens? W jakich sektorach jest najwi\u0119cej wdro\u017ce\u0144?<\/strong><\/p>\n Karol Pik: <\/strong>Idealne do robotyzacji s\u0105 takie procesy, kt\u00f3re s\u0105 nudne, \u017cmudne, powtarzalne, czasoch\u0142onne, a jednocze\u015bnie wymagaj\u0105 skupienia i uwagi. W takich przypadkach o ludzki b\u0142\u0105d nie trudno, a robot si\u0119 nie myli. Co do sektor\u00f3w wdro\u017cenia, to w zasadzie RPA nie ma preferowanych bran\u017c czy obszar\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci. Robotyzacja proces\u00f3w sprawdzi si\u0119 wsz\u0119dzie tam, gdzie mamy do czynienia z wielokrotnie wykonywan\u0105 czynno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jest zestandaryzowana, do realizacji kt\u00f3rej wymagana jest interakcja z aplikacj\u0105 a inny rodzaj integracji, na przyk\u0142ad poprzez wywo\u0142ywanie us\u0142ug, jest trudny do realizacji.<\/em><\/p>\n RPA to przej\u015bciowy trend czy trwa\u0142a zmiana?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Trudno jest m\u00f3wi\u0107 o trendzie, czy modzie na RPA. To chyba po prostu kolejny krok w ewolucji technologicznej. Pierwsze pr\u00f3by robotyzacji proces\u00f3w mia\u0142y miejsce dawno temu. Dzi\u015b narz\u0119dzia do robotyzacji s\u0105 skuteczniejsze, \u0142atwiejsze w obs\u0142udze, a przez to staj\u0105 si\u0119 bardziej powszechne. Smartfon to po prostu kolejny etap rozwoju telefonii, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 ju\u017c w XIX wieku. Czy robotyzacja wyprze cz\u0142owieka? Inne aplikacje? Pewnie nie, podobnie jak smartfon nie wypar\u0142 nawigacji samochodowych, mimo \u017ce bardzo si\u0119 stara\u2026<\/em><\/p>\n Przy jakiej skali dzia\u0142alno\u015bci wdro\u017cenie rozwi\u0105za\u0144 RPA zaczyna si\u0119 op\u0142aca\u0107? Czy takie wdro\u017cenie wymaga niebotycznych nak\u0142ad\u00f3w?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> To chyba kolejny mit na temat RPA. Przychodzi mi na my\u015bl takie por\u00f3wnanie: od jakiego momentu op\u0142aca si\u0119 mie\u0107 samoch\u00f3d? Czy istnieje jaka\u015b uniwersalna odpowied\u017a? Nie. Wszystko zale\u017cy od przyj\u0119tych kryteri\u00f3w. Je\u017celi mamy do zrealizowania czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 wykonujemy r\u0119cznie, codziennie i zajmuje nam ona tyle czasu, \u017ce ju\u017c o tym my\u015blimy, to mo\u017ce warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad robotyzacj\u0105 tego procesu. To tak jak z tym samochodem\u2026 Mo\u017cna pojecha\u0107 z miejsca A do miejsca B kupuj\u0105c bilet autobusowy, zabieraj\u0105c si\u0119 ze znajomym, albo kupuj\u0105c auto za kilkaset tysi\u0119cy z\u0142otych. Osi\u0105gniemy ten sam skutek, ale w inny spos\u00f3b i przy innych nak\u0142adach. Kwestia rachunku ekonomicznego i wyboru narz\u0119dzi. Samoch\u00f3d mo\u017ce kosztowa\u0107 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy, kilkaset tysi\u0119cy albo nawet kilka milion\u00f3w. Dok\u0142adnie taki sam wyb\u00f3r mamy je\u015bli chodzi o narz\u0119dzia RPA. Mo\u017cna skutecznie zrobotyzowa\u0107 procesy wykorzystuj\u0105c darmowe narz\u0119dzia opensource (np. Talend, Robotframework) lub zdecydowa\u0107 si\u0119 na kupno komercyjnego rozwi\u0105zania. Tu jedynym ograniczeniem jest zasobno\u015b\u0107 portfela.<\/em><\/p>\n A skutki uboczne, typu redukcja zatrudnienia? Mo\u017ce nawet zanikanie niekt\u00f3rych zawod\u00f3w? Czy nie jest prawd\u0105, \u017ce powszechny odbi\u00f3r tej technologii jest mimo wszystko napi\u0119tnowany strachem przed utrat\u0105 pracy i skutkami spo\u0142ecznymi masowego bezrobocia?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Faktycznie, dla wielu temat jest kontrowersyjny bo dzia\u0142a stereotyp: roboty odbior\u0105 nam robot\u0119! Dlatego wa\u017cne jest umiej\u0119tne przekazywanie informacji na temat RPA, takie oswajanie z nieznanym. Pracownicy powinni rozumie\u0107, \u017ce wdra\u017caj\u0105c RPA firma zdejmuje im z bark\u00f3w najbardziej nieprzyjazne i nielubiane procesy. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce strach przed post\u0119pem i wynalazkami towarzyszy nam od zawsze. Przecie\u017c tego samego typu argumenty pojawia\u0142y si\u0119 kiedy wynaleziono maszyn\u0119 parow\u0105, gdy powsta\u0142a kolej, a potem gdy wymy\u015blono komputer. Oczywi\u015bcie mo\u017cliwe jest, \u017ce popyt na wykonywanie zada\u0144 \u201eprostych i powtarzalnych\u201d spadnie, ale z pewno\u015bci\u0105 pojawi\u0105 si\u0119 nowe obszary, np. zwi\u0105zane z obs\u0142ug\u0105 robot\u00f3w czy przygotowaniem proces\u00f3w, w kt\u00f3rych powstan\u0105 nowe, bardziej interesuj\u0105ce miejsca pracy.<\/em><\/p>\n No ale je\u015bli kto\u015b wykonuje tylko takie proste, powtarzalne czynno\u015bci, to przecie\u017c \u201ewirtualny kolega\u201d tej pracy go pozbawi?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> No w\u0142a\u015bnie \u201ekolega\u201d… Robot to taki kolega, kt\u00f3ry bardzo ch\u0119tnie b\u0119dzie robi\u0142 to, na co my nie mamy ochoty, a skoro ju\u017c si\u0119 z nim zakolegowali\u015bmy, to zastan\u00f3wmy si\u0119 jak najlepiej wykorzysta\u0107 t\u0119 jego niespo\u017cyt\u0105 ch\u0119\u0107 do pracy i dajmy mu pracowa\u0107. Skoro on potrafi si\u0119 rozwija\u0107, to z pewno\u015bci\u0105 potrafimy i my. Cho\u0107 oczywi\u015bcie op\u00f3r przed zmian\u0105, w tym przed konwersj\u0105 zawodow\u0105 wpisany jest w ludzk\u0105 natur\u0119.<\/em><\/p>\n Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne wyzwania \u2013 techniczne, organizacyjne dla wdro\u017cenia RPA? Jak si\u0119 do takiego wdro\u017cenia przygotowa\u0107?<\/strong><\/p>\n Karol Pik<\/strong>: Najwi\u0119kszym wyzwaniem jest chyba \u201epouk\u0142adanie\u201d firmy. Przez to rozumiem porz\u0105dek w procesach, posiadanie ich rzeczywistych, aktualnych opis\u00f3w, posiadanie wiedzy na temat tych proces\u00f3w (z czego korzystaj\u0105, jakie s\u0105 parametry obecne i oczekiwane). Kolejnym wyzwaniem jest organizacyjna akceptacja robotyzacji w przedsi\u0119biorstwie, poszukiwanie or\u0119downik\u00f3w i przekonanie decydent\u00f3w, \u017ce pierwszy zrobotyzowany proces nie wystrzeli jeszcze firmy na nowy poziom obrot\u00f3w. Robotyzacja jest sama w sobie procesem, potrzeba czasu, ludzi i zrozumienia. Niezb\u0119dna jest tu post\u0119puj\u0105ca adaptacja firmy do tego, \u017ce pojawiaj\u0105c si\u0119 \u201enowi wirtualni koledzy\u201d, kt\u00f3rzy mog\u0105 pracowa\u0107 24 godziny na dob\u0119 przez 7 dni w tygodniu nie prosz\u0105c o podwy\u017ck\u0119\u2026 Pod wzgl\u0119dem technicznym robotyzacja nie ma wielkich wymaga\u0144. Obecnie dost\u0119pne, popularne komputery stacjonarne mog\u0105 stanowi\u0107 baz\u0119 do rozpocz\u0119cia przygody z RPA.<\/em><\/p>\n Czy proces tworzenia robot\u00f3w automatyzuj\u0105cych procesy tak\u017ce mo\u017cna zautomatyzowa\u0107?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> To bardzo fajne pytanie. Pewnie tak i pewnie za jaki\u015b czas do tego dojdzie. Na pierwszy ogie\u0144 p\u00f3jd\u0105 pewnie procesy, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 wystandaryzowane regu\u0142y biznesowe. Z pewno\u015bci\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na robotyzacj\u0119 robot\u00f3w b\u0119dzie mia\u0142 rozw\u00f3j sztucznej inteligencji. Zawsze jednak pozostanie nisza specyficznych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3ra b\u0119dzie wymaga\u0142a dedykowanych, czy te\u017c scustomizowanych dzia\u0142a\u0144.<\/em><\/p>\n Je\u015bli sztuczna inteligencja to m\u00f3wimy o RPA drugiej generacji. Czy te softwarowe roboty potrafi\u0105 si\u0119 uczy\u0107?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Tak, roboty potrafi\u0105 si\u0119 uczy\u0107. Jest taka dzia\u0142ka robotyzacji, wykorzystuj\u0105ca sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (AI), kt\u00f3ra \u201e\u015bledzi\u201d dzia\u0142ania pracownik\u00f3w i buduje sobie modele zachowa\u0144. Na koniec dnia powstaje model, pewien przepis, wed\u0142ug kt\u00f3rego odpowiednio skonstruowane oprogramowanie zaczyna wykonywa\u0107 czynno\u015bci wcze\u015bniej wykonywane przez cz\u0142owieka. Staje si\u0119 ono wi\u0119c robotem.<\/em><\/p>\n A jak wygl\u0105da procedura wdra\u017cania RPA? Od czego zacz\u0105\u0107? Jak powstaje taki softwareowy robot?<\/strong><\/p>\n Karol Pik:<\/strong> Wiele zale\u017cy od tego, w kt\u00f3rym miejscu jest organizacja. Czy ma zmapowane (czyli spisane i narysowane) procesy? Czy jest przygotowana lista wybranych proces\u00f3w do robotyzacji? Czy s\u0105 ju\u017c jakie\u015b do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z RPA? Pierwszym krokiem jest wyb\u00f3r procesu\/proces\u00f3w. Je\u017celi nie istniej\u0105 ich mapy, to procesy s\u0105 opisywane przez nas. Tu wykorzystujemy r\u00f3\u017cne techniki w zale\u017cno\u015bci od preferencji klienta (SIPOC, BPMN, Strumie\u0144 warto\u015bci). Nast\u0119pnie proces jest analizowany i optymalizowany. Na tym etapie wskazywane s\u0105 miejsca do mo\u017cliwej robotyzacji czy automatyzacji. Je\u017celi klient nie ma preferencji zwi\u0105zanych z technologi\u0105 robotyzacji, przeprowadzana jest analiza dost\u0119pnych technologii, kt\u00f3ra ko\u0144czy si\u0119 wyborem docelowej. \u0106wiczenie to cz\u0119sto poprzedzamy wykonaniem PoC (czyli proof of concept) w r\u00f3\u017cnych technologiach. Dopiero w tym momencie startuje tworzenie robota, kt\u00f3ry po testach, mo\u017ce zacz\u0105\u0107 pracowa\u0107 u klienta.<\/em><\/p>\n Mia\u0142o by\u0107 \u201ew pigu\u0142ce\u201d wi\u0119c na tym dzi\u015b ko\u0144czymy. Wszystkich zainteresowanych zg\u0142\u0119bieniem tematyki RPA i usprawnieniem swojej organizacji zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami. A w nast\u0119pnym odcinku \u201eDla Niewtajemniczonych\u201d rzecz b\u0119dzie o poziomie inteligencji sztucznej inteligencji. Zach\u0119camy do lektury!<\/strong><\/p>\n<\/div>![](\"https:\/\/promity.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/kp-01.jpg\" "\\"kp-01\\"")
<\/span><\/div>